Kinh doanh trên sàn TMĐT nên đăng ký hộ kinh doanh hay cá nhân kinh doanh?

Kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử (Shopee, Lazada, Tiki, Sendo…) đang phát triển mạnh mẽ, mở ra nhiều cơ hội cho cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, một trong những vấn đề quan trọng mà các chủ shop cần cân nhắc là lựa chọn giữa đăng ký hộ kinh doanh hay đăng ký cá nhân khi kinh doanh trên Sàn TMĐT. Quyết định này không chỉ ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế mà còn tác động đến quyền lợi kinh doanh trong dài hạn.

Bài viết này, Nhanh.vn sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa hai hình thức trên, những nghĩa vụ thuế cần thực hiện và hướng dẫn chi tiết để tránh rủi ro pháp lý. Nếu bạn đang kinh doanh online hoặc có ý định khởi nghiệp trên các sàn TMĐT, đây là thông tin quan trọng giúp bạn có quyết định đúng đắn.

1. Sự khác nhau giữa hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh online

1.1. Hộ kinh doanh là gì?

Tại Điều 3 Nghị quyết 198/2025/QH15 có định nghĩa:

2. Hộ kinh doanh là loại hình kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh.

1.2. Cá nhân kinh doanh là gì?

Điều 3 Nghị quyết 198/2025/QH15 cũng có định nghĩa về cá nhân kinh doanh như sau: 

3. Cá nhân kinh doanh là cá nhân có thực hiện hoạt động kinh doanh và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.

1.3. Bảng so sánh hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh

 Trường hợp bán hàng online, việc thực hiện đăng ký kinh doanh sẽ như thế nào?

(1) Phải đăng ký kinh doanh trong trường hợp:

• Khi cá nhân tự xây dựng website thương mại điện tử riêng để bán hàng theo quy định tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP.
• Hoạt động kinh doanh diễn ra thường xuyên, liên tục, có địa điểm cố định hoặc bán hàng trên các sàn TMĐT như Shopee, Lazada.

(2) Trường hợp không bắt buộc đăng ký kinh doanh:

• Chỉ bán hàng nhỏ lẻ, không thường xuyên trên mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo.
• Thuộc nhóm cá nhân hoạt động thương mại độc lập theo quy định tại Nghị định 39/2007/NĐ-CP.

1.4. Khi nào nên đăng ký hộ kinh doanh khi kinh doanh trên Sàn TMĐT?

Việc đăng ký hộ kinh doanh phù hợp trong các trường hợp sau:

• Có website thương mại điện tử, có địa điểm cố định hoặc quy mô doanh thu ổn định, phải đăng ký kinh doanh
• Kinh doanh thường xuyên trên sàn TMĐT.  
• Có kế hoạch mở rộng kinh doanh, không xem thu nhập online như một khoản thu nhập phụ 

1.5. Khi nào nên đăng ký cá nhân khi kinh doanh trên Sàn TMĐT?

Đăng ký cá nhân là lựa chọn tối ưu nếu:

• Doanh thu không ổn định.
• Chưa có kế hoạch mở rộng. Chỉ xem kinh doanh online như một nguồn thu nhập phụ.
• Kinh doanh không thường xuyên trên sàn TMĐT 

1.6. Mức phạt khi không đăng ký hộ kinh doanh

Theo quy định tại Điều 62 Nghị định 122/2021/NĐ-CP, không đăng ký thành lập hộ kinh doanh trong những trường hợp phải đăng ký theo quy định có thể bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn buộc phải thực hiện đăng ký hộ kinh doanh nếu tiếp tục hoạt động. 

2. Nghĩ vụ thuế khi kinh doanh trên sàn TMĐT

2.1. Ngưỡng doanh thu chịu thuế 

Theo Khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP có sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05 tháng 3 năm 2026 của Chính phủ quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh như sau: 

1. Sửa đổi cụm từ “500 triệu đồng” thành “01 tỷ đồng” tại Điều 3, Điều 4, khoản 1 Điều 8, Điều 9, Điều 10, khoản 3 Điều 11, khoản 1 và khoản 2 Điều 12, khoản 4 Điều 17, khoản 3 Điều 18 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP.

Như vậy, theo quy định trên, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã tăng từ 500 triệu đồng lên 01 tỷ đồng. 

2.2. Đối tượng kê khai thuế trên sàn TMĐT

Theo Điều 11 Nghị định 68/2026/NĐ-CP có quy định về khai thuế, khấu trừ thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh như sau. (Lưu ý, khoản 3 Điều 11 của Nghị định 68/2026/NĐ-CP có sửa đổi cụm từ “500 triệu đồng” thành “01 tỷ đồng" theo Khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP.)

1. Chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác trong nước hoặc nước ngoài có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán có trách nhiệm thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ đối với mỗi giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định tại Nghị định số 117/2025/NĐ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ, cá nhân.

2. Hộ kinh doanh, cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác không có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán có trách nhiệm tự kê khai, nộp thuế theo quy định tại Điều 8, Điều 9, Điều 10 Nghị định này.

3. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chỉ có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số hoặc vừa có hoạt động kinh doanh tại địa điểm kinh doanh cố định vừa có kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số nếu có doanh thu năm tổng hợp trên 03 tỷ đồng hoặc có doanh thu năm trên 500 triệu đồng và lựa chọn khai thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện tổng hợp doanh thu để khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo năm. Số thuế thu nhập cá nhân đã được chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khấu trừ, nộp thay được trừ khi xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp.

4. Cá nhân không cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác không có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán có trách nhiệm tự kê khai, nộp thuế theo quy định tại Nghị định số 117/2025/NĐ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ, cá nhân và không phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế, không phải thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định tại Điều 8, Điều 10 Nghị định này.

2.3. Phương pháp tính thuế

Khoản 5, điều 4 Nghị định 68/2026/NĐCP quy định về phương pháp tính thuế TNCN cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh như sau. (Lưu ý: Điều 4 Nghị định 69/2026/NĐCP có sửa đổi cụm từ “500 triệu đồng” thành “01 tỷ đồng" theo Khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP.)

5. Phương pháp tính thuế

a) Phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thuế suất nhân (x) doanh thu tính thuế áp dụng đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng. Thuế suất thuế thu nhập cá nhân áp dụng theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15;

b) Phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất áp dụng đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 03 tỷ đồng và trường hợp cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng lựa chọn phương pháp này. Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra trừ (-) chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế. Thuế suất thuế thu nhập cá nhân áp dụng theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15;

c) Doanh thu, chi phí xác định theo quy định tại Điều 5, Điều 6 Nghị định này;

d) Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 03 tỷ đồng hoặc có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng đang áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất thì thực hiện ổn định phương pháp tính thuế trong 02 năm liên tục kể từ năm đầu tiên áp dụng. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng đang áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thuế suất nhân (x) doanh thu tính thuế, nếu hết năm xác định doanh thu thực tế năm trên 03 tỷ đồng thì từ năm tiếp theo phải chuyển sang áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất.

2.4. Các rủi ro khi không tuân thủ quy định thuế

Nếu không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, bạn có thể gặp phải những rủi ro sau:

• Phạt hành chính: Mức phạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng nếu bị phát hiện gian lận thuế.
• Truy thu thuế: Cơ quan thuế có thể yêu cầu bạn nộp lại toàn bộ số thuế chưa kê khai, kèm theo tiền phạt và lãi suất.
• Khó khăn trong mở rộng kinh doanh: Không có hồ sơ tài chính hợp lệ sẽ khiến bạn mất cơ hội vay vốn ngân hàng hoặc hợp tác với các đối tác lớn.

Vậy hộ kinh doanh cần làm gì để tránh những sai phạm về Thuế: 

3. Kết luận

Việc lựa chọn đăng ký hộ kinh doanh hay hoạt động dưới hình thức cá nhân kinh doanh khi bán hàng trên sàn TMĐT sẽ phụ thuộc vào quy mô, mức doanh thu và định hướng phát triển của mỗi người. Nếu chỉ kinh doanh nhỏ lẻ, không thường xuyên, bạn có thể chưa bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh. Tuy nhiên, khi hoạt động bán hàng đã ổn định, có doanh thu ổn định, có website bán hàng riêng, việc đăng ký hộ kinh doanh sẽ giúp bạn hoạt động minh bạch hơn, dễ kê khai thuế và hạn chế các rủi ro pháp lý trong tương lai.